Dąbrowy Krotoszyńskie to wyjątkowy obszar dębowych lasów
Na południu Wielkopolski znajduje się miejsce, które wyróżnia się nie tylko w skali kraju, ale też Europy. Dąbrowy Krotoszyńskie są jednym z największych skupisk dębów szypułkowych w Polsce. Występuje tam wiele gatunków zwierząt, roślin i grzybów związanych z lasami dębowymi. Obszar jest też ważnym elementem lokalnego krajobrazu i przyrodniczego dziedzictwa regionu.
Ten krajobraz nie powstał samoistnie. Przez dziesięciolecia kolejne pokolenia leśników wykorzystywały miejscowe warunki siedliskowe i klimat, który w tamtym czasie był sprzyjający. Sadziły dęby, pielęgnowały je i prowadziły gospodarkę leśną. W dużej mierze to właśnie ta praca ukształtowała dzisiejszy obraz Dąbrów Krotoszyńskich.
Na tym terenie funkcjonują dwa obszary Natura 2000 i kilka rezerwatów przyrody. Lasy pełnią też funkcje ważne dla mieszkańców i odwiedzających. „Te lasy to wyjątkowe miejsce spacerów, wycieczek rowerowych i wypoczynku. To cień podczas upałów. To przestrzeń edukacji dzieci i kontaktu z przyrodą. To również element lokalnego mikroklimatu, który pomaga zatrzymywać wodę deszczową i łagodzić skutki suszy” — podkreśla dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu, Wiesław Krzewina.
Zmieniają się warunki wzrostu dębów
Dąb od dawna kojarzy się z trwałością i odpornością. Obserwacje pokazują jednak, że również ten gatunek odczuwa skutki zmian zachodzących w środowisku. Na kondycję drzew wpływają coraz częstsze i dłuższe okresy suszy, bezśnieżne zimy oraz wyższe temperatury. Warunki, w których rosną dęby, nie są już takie same jak kilkadziesiąt lat temu.
Jak wynika z opisu sytuacji, nie chodzi o pojedynczy słabszy sezon ani nagłe załamanie stanu lasu. To proces trwający od wielu lat, który ostatnio wyraźnie przyspieszył. W ocenie obserwatorów część drzewostanów coraz gorzej radzi sobie w nowych warunkach i nie nadąża za skalą zmian. Skutki nie zawsze są jednak od razu widoczne dla przeciętnego turysty.
Wiesław Krzewina zwraca uwagę, że istnieje różnica między tym, co dostrzegają odwiedzający, a tym, co widzą leśnicy, naukowcy i przyrodnicy. „Jak patrzę na te dęby to widzę, że musimy działać. Jeżeli podczas spaceru spojrzysz wysoko w korony drzew, możesz zauważyć, że niektóre z nich są bardziej przerzedzone niż pozostałe. W niektórych miejscach widać suche gałęzie, wycieki na korze lub otwory świadczące o obecności owadów korzystających z osłabienia drzew” — wyjaśnia dyrektor RDLP w Poznaniu.
Leśnicy i naukowcy szukają rozwiązań dla kolejnych pokoleń drzew
Samo obumieranie części drzew i obecność organizmów rozkładających drewno nie jest zjawiskiem niezwykłym. Problem zaczyna się wtedy, gdy podobne objawy pojawiają się na większą skalę. W miejscach, gdzie ubywa drzew, do dna lasu dociera więcej światła, a to sprzyja rozwojowi traw i innej roślinności. Taka konkurencja utrudnia wzrost młodych dębów i stopniowo zmienia charakter całego ekosystemu.
Pogarszająca się kondycja lasu może mieć znaczenie także dla ludzi. W części miejsc trzeba ograniczać dostęp ze względów bezpieczeństwa. W innych konieczne jest podejmowanie działań, które mają pomóc następnym pokoleniom drzew lepiej poradzić sobie w przyszłości. To dlatego leśnicy i naukowcy wspólnie analizują sytuację, monitorują stan drzew i sprawdzają różne warianty postępowania.
„Najważniejsze jest zrozumienie, że w przyrodzie nie istnieje jedno proste rozwiązanie. Wprowadzamy nowe pokolenia drzew, obserwujemy naturalne odnowienie dębów, testujemy różne sposoby przebudowy lasów i poszukujemy wspólnie takich rozwiązań, które pozwolą zachować przyrodniczą wartość tych lasów” — zaznacza dyr. Krzewina.
Jak podkreślono, to proces wymagający wiedzy eksperckiej i cierpliwości. W lesie skutki wielu decyzji można ocenić dopiero po kilkunastu albo kilkudziesięciu latach. Dlatego ważne jest łączenie wiedzy naukowej z doświadczeniem osób pracujących w terenie. „Chcemy, aby za dwadzieścia, pięćdziesiąt i sto lat kolejne pokolenia mogły spacerować po krotoszyńskich lasach i korzystać z wszystkich wartości, jakie nam mogą zaoferować.” — mówi dyr. Krzewina.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.